پایگاه میراث فرهنگی روستای میمند به عنوان پروژه‌ای ملی، از سال ۱۳۸۰ زیر نظر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، فعالیت متمرکز خود را با اهداف زیر در آنجا آغاز نموده ‌است.

  • حضور مداوم کارشناسان در روستا؛ لمس شیوه زندگی بومی و ارتباط با مردم و مسوولین
  • نگاه همه جانبه و چند رشته‌ای به ابعاد گوناگون اجرایی، مدیریتی، پژوهشی، حفاظتی و … در روستا در مقیاس ملی و بین‌المللی و دستیابی به طرح‌های جامع با نگاه به توسعه پایدار
  • کاهش گره‌ها و پیچیدگی‌های اداری و افزایش پویایی
  • پرورش نیروهای کارآزموده متخصص در محیطی پویا، ملموس، وچند رشته‌ای
  • ایجاد مرکز اسناد و مدارک علمی و فنی پویا و به روز

چکیده فعالیتها

  • پژوهش
    فرهنگ جامع میمند، نقشه‌برداری‌ها، شناسایی آثار طبیعی و مصنوع منطقه، گزارش جامع معماری (‌به زبان فارسی و انگلیسی)، آسیاب‌ها، باستان‌شناسی، مردم‌شناسی و زبان و گویش ( پژوهشکده زبان و گویش)، جامعه‌شناسی و جمعیت، صنایع‌دستی و ابزار، ادبیات عامه، قوم‌گیاه‌شناسی، قوم‌جانورشناسی، پزشکی سنتی، خوارک، گیاهان‌دارویی، نمونه‌های دیگر معماری دست‌کند در ایران و جهان
  • حفاظت
    تهیه پرونده های ثبتی روستا و حریم آن و تعیین ضوابط و نظارت و نگهبانی، تهیه و تدوین منشور مرمت و طرح‌های جامع در زمینه‌های ساماندهی، حفاظت، گردشگری و … در مسیر توسعه پایدار
  • مرمت
    خانه‌ها و فضاهای احیا شده، سقف‌ها، راه‌آب‌ها و آبریزگاه‌های بومی، آسیاب، درها و درگاه‌ها، سنگ‌چین‌ها
  • احیاء فضاهای بومی
    خانه‌ها و مهمان‌پذیر‌های شخصی، پایگاه (اقامتگاه، دفتر، آشپزخانه)، مهمانسرا، فروشگاه صنایع دستی، موزه مردم‌شناسی، نمایشگاه و مرکز اسناد، رستوران، کارگاه- نمایشگاه هنرهای سنتی
  • احیاء و همخوان‌سازی ساخته های جدید
    پل و حمام و آبریزگاه کنار آن، آبریزگاه مسجد، آبریزگاه کنار مدرسه
  • محوطه سازی
    توسعه فضای سبز بومی، کپرهای سایه گستر و جایگاه‌های کمپینگ و اقامت نیمروزه در فضای باز و نیمه باز، سکوهای نشیمن و سطل‌های زباله و نورپردازی، پارکینگ و …
  • احیاء هنرهای سنتی
    نمدمالی، نجاری، آهنگری، سفتوبافی، پرده دشتی، ریسندگی و بافندگی…
  • آثار نوین به شیوه بومی
    آبریزگاه و حمام پایگاه، گمبه نگهبانی، کپرها، سکوهای نشیمن، پارگینگ، توسعه فضای سبز و محوطه‌سازی‌ها
  • احیای آداب و رفتارها
    لباس، بازی‌های محلی، خوراک، زبان و گویش، بهره‌گیری از اسب
  • معرفی و آموزش
    آموزش نیروهای بومی و غیر بومی در سطوح کارشناسی و کاردانی، استادکاری و کارگری، پذیرش کارآموزان داخلی و خارجی، شرکت در - یا برگزاری نمایشگاه‌ها، سمینارها و کارگاه‌ها، تهیه فیلم و نماآهنگ، ایجاد مرکز اسناد و مدارک علمی و فنی پویا و به روز، تهیه گزارشات فنی و اجرایی و پژوهشی
  • تجهیز
    برقرارسازی مقر پایگاه و تجهیز آن به امکانات اقامتی، پژوهشی و اجرایی و نیروی انسانی آزموده

 پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری روستای میمند، فعالیت‌های فوق را در نیم دهه گذشته، با تاکید بر موارد زیر به انجام رسانده است:

  • ارتقای خودباوری بومی، که با حضور فعال نیروهای پایگاه در محل و آمیختگی آن با مظاهر گوناگون بومی (انتخاب مکان، خوراک، بکارگیری واژگان و اصطلاحات، روشهای مرمت، ساخت و تولید، تفریح و اوقات فراغت و …) و مشورت همتراز بین کارشناسان و بومیان که به رشد هردو می‌انجامد.
  • ایجاد تعاملی کارآمد بین کارشناسان، بومیان، طبیعت و مسئولین
  • توجه به ابعاد گوناگون توسعه بومی ( پژوهش و مستندسازی ، آموزش نیروی انسانی، احیا، نوآوری، …)
  • تجربه شیوه بداهه بومی و مدیریت مقتضایی، که با توجه به شرایط و امکانات کشور و روستا، توان و تخصص بومیان و یا کارشناسان غیر بومی مقیم، اولویت نیازها و درخواست اهالی‌، و طبیعت ارگانیک بستر و مصالح معنا می‌یابد.
  • تجربه، اجرا و مستند سازی صدها نمونه از جزییات قابل تامل که بخش زیادی از آنها نوآورانه و ویژه مکان و زمان خود است.
  • انجام پذیری و تداوم فعالیت‌ها در حوزه ها و رشته های گوناگون و همنشینی کارآمد آنها در کنار یکدیگر
  • تاثیر عملکرد پایگاه در حفظ و افزایش حدود۵۰% جمعیت با بازگشت تعدادی از روستاییان مهاجر، به‌ویژه جوانان به میمند؛ همچنین ترغیب به جابه‌جایی از خانه‌های دست‌ساز بنایی به خانه‌های دستکند.
  • بهره‌گیری گسترده و ابتکاری از شیوه‌های بومی درمرمت، ساخت، بهسازی، معماری داخلی، صنایع دستی و …
  • به روز کردن کاربری در فضایی اصیل و تاریخی و بدوی کم نظیر با حداکثر بهره‌گیری از مصالح و روشهای بومی
  • بهره‌گیری از تکنولوژهی در مواردی مانند؛ حفظ محیط زیست، استحکام بخشی و تجهیز، با در نظرگیری همخوانی بصری
  • آموزش و پرورش کارشناسان، کارآموزان غیر بومی ایرانی و خارجی از طریق حضور و کار در محل، گذراندن دوره‌های کارآموزی، تدوین کامل مطالعات و فعالیت‌ها و روش‌ها، برگزاری و یا شرکت در همایش‌ها، نمایشگاه‌ها و سمینارها در رشته‌های گوناگون
  • پایدارسازی توسعه بومی با سیاست‌ها و راهکارهایی نظیر:
  • مطالعه و احیای صنایع‌دستی بومی، به روز سازی آن‌ها و غنی‌سازی ارائه کالا، بازاریابی در سطوح گوناگون منطقه‌‌ای، کشوری و جهانی
  • آموزش نیروهای بومی، به ویژه جوانان، در سطوح گوناگون؛ کارگری، استادکاری معماری و رشته های گوناگون صنایع دستی و کارشناسی و مدیریتی
  • تدوین اسناد روشهای حفاظت و مرمت و احیا و مدیریت، به عنوان مرجع
  • ساماندهی فضاهای مورد استفاده گردشگران و کاهش آشفتگی و آسیب کنترل نشده ناشی از حضور و رفتار در مکان‌های نامناسب
  • بهره‌گیری از فضاها و رفتار اصیل بومی و یا همخوان با بستر فرهنگی- طبیعی منطقه در اقامت و ساخت زمانی برنامه های گردشگران به عنوان راهکاری که:
    • به خودباوری و حفظ شأن و اصالت رفتار درکنش و واکنش اهالی در برابر گردشگران کمک می‌نماید.و نهایتا ضمن ایجاد رونق اقتصادی به تقویت و احیای ارزش های اصیل زندگی و کالبد بومی می‌انجامد
    • احتمال بروز رفتار مخرب گردشگر را، به برنامه‌های هدفمند و متکی بر ارزش‌های بومی تغییر می‌دهد.
    • به ترویج و یادآوری‌ ارزش‌های زندگی بومی در راستای سلامت تن، روان و محیط زیست کمک می‌نماید.
  • تغییر جایگاهی نسبتاً ناشناخته و رو به اضمحلال به محیطی پویا و پررونق‌تر و احراز موقعیت‌هایی نظیر برنده شدن جایزه چشم اندازهای فرهنگی ملینامرکوری سال ۲۰۰۵ ، به‌ عنوان نشانه‌ای خوش یمن!